Eduardo Saverin ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ Facebook ਦੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਗਈ

Saverin ਦੀ Facebook ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਿਉਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ

Eduardo Saverin ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਇੱਕ ਵਰਤਣਯੋਗ ਕੈਸ ਸਟਡੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਕ ਅਣਪਛਾਤੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਸਹੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਜੀਵਨ ਬਦਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Facebook ਸਿਰਫ਼ "ਇੱਕ ਸਟਾਰਟਅਪ ਜੋ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ" ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਸੀ—ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਗਰੋਥ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਬਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ 0.5%, 5% ਜਾਂ 10% (ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ dilution ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ) ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਉਹ ਨਤੀਜੇ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਟਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।

ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮੀਦ-ਸੈਟਿੰਗ

ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ, ਟੈਕਸ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਅਸਲ cap table ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਏਗਾ। ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਸਮਝਣਯੋਗ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਸੋਚ ਸਕੋ।

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੰਨੀ ਵਾਰੀ ਕਿਉਂ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

Saverin ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਪਬਲਿਕ ਮਾਦਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ: ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ, ਜੀਵਨੀ, ਅਤੇ (ਅਹਮ) ਅਦਾਲਤੀ ਫਾਇਲਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਖ਼ਾਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਆਸਾਨ ਕੀਤਾ—ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਇਹ ਪਬਲਿਕ ਟ੍ਰੇਲ ਇੱਕ ਸਟਾਰਟਅਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਫਾਊਂਡਰਾਂ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਦਰਭ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਲਕੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੌਲਤ ਪੈਦਾ ਜਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਕੀ ਸਿੱਖੋਗੇ

ਅਸੀਂ Facebook ਉਦਾਹਰਨ ਨੂੰ "ਨਕਸ਼ੇ" ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਂਗੇ, ਨਾਂ ਕਿ ਨਕਸ਼ਾ-ਅਨੁਕਰਨ ਬਣਾ ਕੇ:

• ਸਹਿਮਤੀਗਣਿਤ ਸਧਾਰਨ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ: ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਉਂ "ਕਾਗਜ਼ੀ ਕੀਮਤ" ਮਿਸਲੀਫ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਡਾਇਲੂਸ਼ਨ: ਫੰਡਿੰਗ ਰਾਊਂਡ ਕਿਵੇਂ ਮਾਲਕੀ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਇਹ ਫਿਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਕੰਟਰੋਲ ਵਰਕੇ ਮਾਲਕੀ: ਵੋਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ, ਬੋਰਡ ਸੀਟਾਂ, ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਸ਼ੇਅਰ ਰੱਖਣਾ ਹਰ ਵਾਰੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
• ਟਾਈਮਿੰਗ ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਡਟੀ: ਦੌਲਤ ਅਕਸਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲਾਕ ਹੋਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਉਂ exits, lockups ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
• ਖਤਰਾ: ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਕਿੰਨ੍ਹੇ ਕਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—ਅਤੇ ਕੀ ਗਲਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕੰਪਨੀ ਸਫਲ ਹੋਵੇ।

Saverin ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਟਾਰਟਅਪ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਕੀਤਾ: ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਗ਼ੈਰ-ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ "ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ੇਅਰ" ਤੋਂ "ਅਸਲ ਪੈਸੇ" ਤੱਕ ਦਾ ਰਸਤਾ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ: ਇਹਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਬਨਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਉਹ ਉਤਪਾਦ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਜਾਂ ਵੈਬਸਾਈਟ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਹੋਰ ਸਹਿਭਾਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਹੈ।

ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ

ਤੁਸੀਂ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤਿਦਿਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

• ਮੇਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ: ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇ ਐਪ ਵਰਤੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬੇਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸਤ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤਰੀਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ (ਰਾਈਡ, ਕਿਰਾਏ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ): ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਰੇਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਲਟ। ਹਰ ਪੱਖ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫ਼ੜਦਾ ਹੈ।
• ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕ: ਸਮੱਗਰੀ ਅਕਸਰ ਉਪਭੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਪਭੋਗੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮੱਗਰੀ, ਵੱਧ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਹੈ: ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਜਾਂ ਬਿਕਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ—ਇਹ ਉਪਭੋਗੀ ਹੋਰ ਉਪਭੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗਣਿਤ ਕਿਉਂ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰੋਥ ਲੂਪ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਚੰਗਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਰ ਉਪਭੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ; ਵਧੇ ਹੋਏ ਉਪਭੋਗੀ ਹੋਰ ਕੀਮਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਬਿਹਤਰ ਕੀਮਤ ਹੋਰ ਉਪਭੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਿੱਚਿੰਗ ਲਾਗਤਾਂ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਹਰ ਵਾਰੀ ਠੇਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਅਮਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਪਰਕ, ਇਤਿਹਾਸ, ਰਿਵਿью, ਫਾਲੋਅਰ ਜਾਂ ਲਿਸਟਿੰਗ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਛੱਡਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਹੈ ਦਿੱਖ: ਲੋਕ ਉਹੇ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰੂਫ਼ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਅਤੇ ਮੋਨੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ

ਇੱਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਬਹੁਤ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪੈਸਾ ਕਮਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸਕੇਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਹੋ।

ਮੋਨੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ, ਫੀਸ, ਭੁਗਤਾਨ) ਅਕਸਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੈਸਟ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਰਤੋਂ ਆਦਤ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਲੇਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਚਾਰਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਮੁੱਖ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਟੋੜੇ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 101: ਇਕੁਇਟੀ, cap table, ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕੀਮਤ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਮਾਲਕੀ ਦਾਅਵੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਕ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਜਦੋਂ ਵਿਕਰੇਤਾਂ, ਗਾਹਕ ਜਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਬਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। Facebook ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਾਲਕੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ ਕਿ ਕੌਣ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ, ਕੀ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਕੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ।

ਇੱਕ "ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸਾ" ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਫਾਊਂਡਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ founder shares ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੇਅਰ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੈਂਟਾਂ ਦੇ ਫਰੈਕਸ਼ਨ)। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸ਼ੇਅਰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਕੋਡਿੰਗ, ਆਪਰੇਸ਼ਨ, ਤਰਤੀਬਾਂ, ਪਹਿਲੀ ਫੰਡਿੰਗ, ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ/ਐਡਮਿਨ ਕੰਮ), ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਈ ਦੀ ਸਲਾਈ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਅਨੁਪਾਤ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੇਅਰ ÷ ਕੁੱਲ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀ ਢਾਂਚਾ ਫ਼ਿਕਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Cap tables (ਸਧਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ)

ਇੱਕ cap table ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਮਾਲਕੀ ਰਜਿਸਟਰ ਹੈ: ਕੌਣ ਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਨਾਲ। ਉੱਪਰਲੇ ਪੱਧਰ ਤੇ, ਇਹ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਦਾ ਹੈ:

• ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰ (ਫਾਊਂਡਰ, ਕਰਮਚਾਰੀ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ)
• ਹਰ ਇੱਕ ਕੋਲ ਕਿੰਨੇ ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ
• ਸ਼ੇਅਰ ਕਲਾਸਾਂ (ਅਕਸਰ common ਵਿਰੁੱਧ preferred)

ਕਲਾਸਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਲੋਕ "ਸ਼ੇਅਰ ਰੱਖਦੇ" ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਵੋਟਿੰਗ ਪਾਵਰ, liquidation preference, ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਗੋਸ਼ੀਏਟ ਕੀਤੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਸੁਰੱਖਿਆ।

ਕਾਗਜ਼ੀ ਦੌਲਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਸਲ ਪੈਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋ "ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ $X ਬਿਲੀਅਨ ਹੈ" ਉਹ ਇੱਕ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਲਿਕਵਿਡਟੀ (acquisition, IPO, ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ secondary sale) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਨਕਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਿਉਂ ਨਾਜ਼ਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਲਕੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੇ ਮੁਢਲੇ ਮਾਮਲੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ: ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤੇ, ਭੂਮਿਕਾ ਉਮੀਦਾਂ, vesting, ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਪਨੀ ਫੈਸਲੇ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਬਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ "ਜਲਦੀ ਇਕੁਇਟੀ ਲੈ ਲਓ"—ਬਲਕਿ "ਜਲਦੀ ਇਕੁਇਟੀ ਲੈਲੋ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰੱਖਯੋਗ ਬਣਾਓ।"

ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਡੇ ਨਤੀਜੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ

ਇਕ ਛੋਟਾ ਇਕੁਇਟੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਅਣਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਕਾਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਕੀਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਗੁਣਾ ਵਾਲਾ ਲੂਪ: ਉਪਭੋਗੀ → ਉਮੀਦਾਂ → ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ

ਜਦੋਂ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਉਪਭੋਗੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਉਪਭੋਗੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਪਯੋਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਉਪਭੋਗੀ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਐਂਗੇਜਮੈਂਟ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਮੀਦਾਂ ਫੰਡਿੰਗ ਰਾਊਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਵਧਾ ਕੇ ਦਰਸਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿੱਧਾ ਲੂਪ ਇਹ ਹੈ:

• ਵਧ ਰਹੇ ਉਪਭੋਗੀ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਭਵਿੱਖੀ ਰੈਵੇਨਿਊ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਉੱਚੀ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ (ਭਾਅ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਕਦੀ ਦੇ)।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ Facebook ਦੀਆਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੇ ਹੇਠਾਂ ਚਟਕਦਾਰ ਲੱਗਦੀਆਂ: ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ "ਅੱਜ ਦੀ ਰੈਵੇਨਿਊ" ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੋਨੇਟਾਈਜ਼ ਕਰੇਗਾ।

ਮੁੱਖ ਗਣਿਤ: ਮਾਲਕੀ × ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ

ਮੁਢਲਾ ਹਿਸਾਬ ਸਧਾਰਨ ਹੈ:

ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਗਜ਼ੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ≈ ਮਾਲਕੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ × ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ

ਕੁਝ ਅਨੁਮਾਨਕ snapshots:

• ਤੁਸੀਂ 2% ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਜਦ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ $5 million ਹੈ → $100,000 ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ।
• ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ $1 billion → $20 million।
• $50 billion → $1 billion।

ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ—ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਆਰਡਰਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀ।

ਕਿਉਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸਲਾਈ ਵੱਡੀ ਸਲਾਈ ਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧੀ ਗਣਿਤ ਹੈ:

• 20% ਇੱਕ $2 million ਕੰਪਨੀ ਦਾ = $400,000
• 1% ਇੱਕ $2 billion ਕੰਪਨੀ ਦਾ = $20 million

ਇਸ ਲਈ ਭਾਵੇਂ dilution ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਟੇ, ਜੇ ਪਾਈ ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਟਾਈਮਿੰਗ: ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਪੈਦਾਵਾਰ-ਬਜ਼ਾਰ ਫਿਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ، ਰੀਟੇੰਸ਼ਨ ਸਾਬਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਢਿੱਗਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਸੀ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ equity ਅਕਸਰ ਸਸਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਕੰਪਨੀ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ-ਚਲਿਤ ਗਰੋਥ ਕurve 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ—ਭਾਵੇਂ ਛੋਟੇ—ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਨਤੀਜੇ 'ਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਗੁਣਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਲਕੀ ਘੱਟ ਕੇਵਲ ਆਹਿਸਤਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਡਾਇਲੂਸ਼ਨ: ਹਰ ਫੰਡਿੰਗ ਰਾਊਂਡ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਤਾਕਤ

ਡਾਇਲੂਸ਼ਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਣਤੀ ਇਕੋ ਰਹੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ "ਪਾਈ" ਹੋਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ। ਡਾਇਲੂਸ਼ਨ ਅਕਸਰ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕੀਮਤੀ ਮਿਲੇ—ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁੱਲ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵਧਾ ਦੇਵੇ।

ਡਾਇਲੂਸ਼ਨ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਸਟਾਰਟਅਪ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਲਈ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ dilute ਕਰਦੇ ਹਨ:

• ਪੂੰਜੀ ਉੱਠਾਉਣਾ: ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨਵੇਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨਕਦ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ: equity ਗ੍ਰਾਂਟ ਕਰਕੇ ਟੈਲੇਂਟ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ।
• option pools: ਭਵਿੱਖੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ੇਅਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
• ਅਧਿਗ੍ਰਹਣ: ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਕ ਸਟਾਰਟਅਪ ਦੂਜੀ ਕੰਪਨੀ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸਟਾਕ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਕੇਸ ਵਿੱਚ, ਲਕੜੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਧਣਾ ਹੈ: ਵਧੀਆ ਲੋਕ, ਹੋਰ runway, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਾਅ, ਜਾਂ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸੌਦਾ।

Option pools, ਜਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ ਬਿਨਾਂ ਜਾਰਗਨ ਦੇ

ਇੱਕ option pool ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਬੜਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ (ਅਕਸਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਪ੍ਰੋਡਕਟ, ਸੇਲਜ਼ ਲੀਡਰ). ਇਹ ਸੋਚੋ ਕਿ ਅਗਾਂਹ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ: "ਸਾਨੂੰ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ equity ਦੇਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ 10–20% ਹੁਣ ਰੱਖ ਲੀਏ।"

ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ: ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਧਾਰਕ ਤੁਰੰਤ ਹੀ dilute ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ term sheets ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ 부담 ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਛੋਟਾ cap table ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਉਦਾਹਰਨ (seed → Series A → ਬਾਅਦ)

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਮਾਲਕੀ ਰਾਹ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨੰਬਰ):

• ਦਿਨ 1: ਫਾਊਂਡਰ 100% ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
• Seed round: ਕੰਪਨੀ ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ seed ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਾਊਂਡਰ 80% ਤੱਕ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ 20%।
• Pre–Series A option pool: ਕੰਪਨੀ ਭਰਤੀ ਲਈ ਪੁਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਾਊਂਡਰ 80% ਤੋਂ 70% ਤੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, seed 20% ਤੋਂ 17%, ਪੁਲ 13%।
• Series A: ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨਵੇਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ। ਫਾਊਂਡਰ 70% ਤੋਂ 50% ਤੱਕ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, seed 17% ਤੋਂ 12% ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪੁਲ 10–15% ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, Series A ਬਾਕੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
• ਬਾਅਦੀ ਰਾਊਂਡ: ਕਈ ਵਾਰ ਫਾਊਂਡਰ 50% ਤੋਂ 20% (ਜਾਂ ਘੱਟ) 'ਤੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ—ਜਦਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਿਰੰਤਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਲਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਾਲੇ ਵੀ ਜੀਵਨ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ: ਛੋਟਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੰਟਰੋਲ, ਵੋਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਮਾਲਕੀ ਹਰ ਵਾਰੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ

ਇੱਕ startup cap table ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਦਾ ਫੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਘੱਟ ਕਹਿਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ "ਆਰਥਿਕਤਾ" (ਕੌਣ ਕਿੰਨੀ ਲਾਭ ਪਾਏਗਾ) ਅਤੇ "ਕੰਟਰੋਲ" (ਕੌਣ ਫੈਸਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਅਕਸਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਟਰੋਲ: ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੋਰਬੋਰਡ

ਆਰਥਿਕ ਮਾਲਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ—ਕਿਸੇ ਨਿਕਾਸ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀ ਕੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੰਟਰੋਲ ਅਧਿਕਾਰ ਉਹ ਲੀਵਰ ਹਨ ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਂਦੇ ਹਨ: ਭਰਤੀ/ਬੇਕਆਉਟ ਕਰਨਾ, ਬਜਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨਾ, ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ, ਕੰਪਨੀ ਵੇਚਣਾ, ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਬਦਲਣਾ।

ਕੰਟਰੋਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ:

• ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੋਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ (ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਕ ਸ਼ੇਅਰ = ਇਕ ਵੋਟ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ)
• ਬੋਰਡ ਸੀਟਾਂ (ਬੋਰਡ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਦਮ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ)
• ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿਵ ਪ੍ਰੋਵਜ਼ਨ (ਕੁਝ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ)

Common ਵਿਰੁੱਧ Preferred (ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ)

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਾਊਂਡਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀ common stock ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ preferred ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ preferred stock ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:

• Liquidation preference: ਪਹਿਲਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਲੈਣਾ (ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਕਮ ਵਾਪਸ)
• ਖਾਸ ਵੋਟਿੰਗ ਜਾਂ ਕਲਾਸ ਵੋਟ ਮੁੱਖ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ
• ਹੋਰ ਨਿਗੋਸ਼ੀਏਟ ਕੀਤੇ ਅਧਿਕਾਰ (ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰ, anti-dilution ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ, ਆਦਿ)

ਮੁੱਖ ਗੱਲ: preferred ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਇਹ ਦਰਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ।

ਕਿਉਂ "ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਲਕੀ" ਦੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਚਲਾਉਣਾ ਨਹੀੰ ਮਿਲਦਾ

ਇੱਕ ਵੱਡਾ common ਹਿੱਸਾ ਹੋਣਾ ਇਹ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਨੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜੇ:

• ਬੋਰਡ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਐਸ ਹੋਵੇ ਕਿ ਦੂਜੇ ਬੋਰਡ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਾਰ ਹੋਵੇ
• ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਕੋਲ fundraising, M&A, ਜਾਂ share class ਬਦਲਣ ਉੱਤੇ veto ਅਧਿਕਾਰ ਹੋ
• ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੇਅਰ ਕਲਾਸਾਂ ਹੋਣ (ਜਿਵੇਂ super-voting) ਜੋ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ

ਕਿਉਂ ਫਾਊਂਡਰ ਬਹਿਸ ਅਕਸਰ ਕੰਟਰੋਲ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਪੈਸਾ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਾਊਂਡਰ ਝਗੜੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਕੌਣ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਭਰਤੀ ਕਰੇ, ਰਣਨੀਤੀ ਸੀਟ ਕਰੇ, ਡਾਇਲੂਸ਼ਨ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਡੀਲ ਰੋਕੇ। ਜਦੋਂ ਕੰਟਰੋਲ ਬਾਰੇ ਉਮੀਦਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ—ਬੋਰਡ ਸੰਰਚਨਾ, vesting, ਵੋਟਿੰਗ ਸਮਝੌਤੇ—ਰਿਸਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਆਰਥਿਕ ਉਪਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹੋਣ।

ਫਾਊਂਡਰ ਵਿਵਾਦ: ਆਮ ਟ੍ਰਿਗਰ ਅਤੇ ਰੋਕਣਯੋਗ ਗਲਤੀਆਂ

ਬਾਹਰੋਂ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਫਾਊਂਡਰ ਵਿਵਾਦ ਨਿੱਜੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ—ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਜਿੱਥੇ ਸਕੇਲ ਅਚਾਨਕ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ "ਹੈਂਡਸ਼ੇਕ" ਅਨੁਮਾਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ-ਟੈਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਮ ਟ੍ਰਿਗਰ (ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭੜਕਦੇ ਹਨ)

ਇੱਕ ਆਮ ਫਾਲਟ ਲਾਈਨ ਅਸਪਸ਼ਟ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਕੌਣ ਲੀਡ ਕਰਦਾ, ਫੰਡਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਕੌਣ, ਆਪਰੇਸ਼ਨ, ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਦੈਨੀਕ ਫੈਸਲੇ। ਜੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਫਾਊਂਡਰ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਛਿੜਿਆ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਦੂਜਾ ਟ੍ਰਿਗਰ ਲਿਖਤ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਫਾਊਂਡਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਨਕਦ, ਕੋਡ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਸਮਾਂ, ਰਹਿਣ-ਖਰਚा, ਜਾਣ-ਪਛਾਣ। ਜੇ ਇਹ ਯੋਗਦਾਨ ਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਾਂ ਢਿੱਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਣਪੱਖ ਹਾਲਾਤਾਂ 'ਚ ਤਨਾਵ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਦਾਅਵੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।

ਤੀਜਾ ਮੁੱਦਾ ਅੰਧੜੀ ਸਮਝੌਤੀਆਂ ਹੈ ਜੋ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਟਿਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਐੱਸੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਾਅਦੇ ਜਿਵੇਂ "ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਾਂਗੇ" ਜਾਂ "ਅਸੀਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਟਾਈਟਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਾਂਗੇ" ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੰਪਰਣੀ ਵਧਣ 'ਤੇ ਸਾਥੀ ਰਿਸਤੇ ਕਿਉਂ ਟੁਟਦੇ ਹਨ

ਹਾਈ-ਗ੍ਰੋਥ ਸਟਾਰਟਅਪ ਆਮ ਕੰਮ-ਥਾਂ tensions ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਸਲੇ ਛੋਟੇ ਰਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਕਤ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨਵੇਂ ਉਮੀਦਾਂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ, ਗਵਰਨੈਂਸ, ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਵੱਲ ਦਾ ਰੁਝਾਨ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ equity ਲਗਾਤਾਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਇਕ ਫਾਊਂਡਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਅੱਧਾ-ਟਾਈਮ ਹੈ (ਜਾਂ ਅਨਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋ ਜਾਣ), ਤਾਂ cap table ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮੰਜਸ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੜ-ਨੇਗੋਸ਼ੀਏਟ ਕਰਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਰੋਕਣਯੋਗ ਗਲਤੀਆਂ (ਅਤੇ ਆਮ ਫਿਕਸ)

ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਟੂਲ ਜੋ ਵਿਵਾਦ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ vesting ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ cliff। Vesting ownership ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੋਁਦਾ ਹੈ; ਆਮ ਢਾਂਚਾ ਇੱਕ-ਸਾਲ cliff (12 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸ਼ੇਅਰ ਨਹੀਂ), ਫਿਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ vesting। ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਫਾਊਂਡਰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ आसान ਅਭਿਆਸ:

• ਭੂਮਿਕਾਂ, ਫੈਸਲਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਤਿਮਾਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਖੋ।
• ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ (ਨਕਦ, IP, ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਰਪਾਈ) ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਰੋ ਜਦ ਯਾਦ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋਵੇ।
• ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਕ ਵਿਵਾਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਓ (ਮਧਇਝ, ਬੋਰਡ ਦੀ ਮਦਦ, ਜਾਂ ਨਿ਋ਪੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ)।

ਫਾਊਂਡਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਐੱਸੈਟ ਹਨ। ਸਪਸ਼ਟ ਸਮਝੌਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ جگہ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ—ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਰੋਸਾ ਓਵਰਲੋਡ ਨਾ ਹੋਵੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਕਾਗਜ਼ ਤੋਂ ਅਸਲ ਪੈਸੇ ਤੱਕ: ਲਿਕਵਿਡਟੀ, ਲਾਕਅੱਪ ਅਤੇ ਟੈਕਸ

ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰਲੇਖ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਨਕਦ ਆ ਗਿਆ। ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ, equity ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਦੌਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ—ਅਕਸਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ।

ਕੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਲਿਕਵਿਡਟੀ ਇਵੈਂਟ

ਇੱਕ ਲਿਕਵਿਡਟੀ ਇਵੈਂਟ ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਨਕਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:

• IPO (initial public offering): ਕੰਪਨੀ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ ਲਿਸਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਟ੍ਰੇਡ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਵਿਖੇ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
• Acquisition: ਕੋਈ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਾ ਕੰਪਨੀ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਦ, ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ, ਜਾਂ ਦੋਨੋ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• Secondary sales: ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ (ਅਕਸਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ) IPO ਜਾਂ acquisition ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸੀਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ secondary ਵਿਕਰੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੱਥੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀ ਕੀਮਤ ਤੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਲਾਕਅੱਪ: ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਸਮੇਂ ਵੇਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ

IPO ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਈ insiders ਇੱਕ ਲਾਕਅੱਪ ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਅਕਸਰ ~180 ਦਿਨ, ਪਰ ਵੱਖਰਾਓ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ). ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਫਾਊਂਡਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਲਾਕਅੱਪ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਲਿਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬੜੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਪਤੀ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਦਿੱਸ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਕਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਸਮਾਂ (ਸਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ)

ਜਦੋਂ equity ਨਕਦ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਟੈਕਸ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੱਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤੇ ਨਿਯਮ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉੱਚ-ਪੱਧਰ ਤੇ:

• Capital gains ਟੈਕਸ ਅਕਸਰ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਦੇ ਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਰੱਖਿਆ।
• Ordinary income ਟੈਕਸ ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਖ਼ਾਸ equity compensation ਘਟਨਾਵਾਂ, ਜਲਦੀ exercise ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸਹੀ ਸੁਝਾਅ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂ vest ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਢਾਂਚਿਆਂ ਹੇਠਾਂ।

ਟਾਈਮਿੰਗ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ: ਇੱਕ ਹੀ ਟੈਕਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣਾ ਬਣਾਮ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣਾ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵੇਚਣਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਮੀਲ-ਪੱਥਰ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਤਬਦੀਲੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਕਦੇ-ਕਦੇ wealth ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਦਲੀ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੇਚਣਾ ਨਹੀਂ), ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਮਤ ਵੇਚਣ ਤੱਕ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਪ—"ਕਾਬਲ-ਕਾਬੂ" ਅਤੇ "ਨਕਦੀ" ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ—ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲਿਕਵਿਡਟੀ ਯੋਜਨਾ ਹੀਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਜੂਦ ਰੱਖੇ।

ਪੀੜ੍ਹੀ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖਤਰੇ

Eduardo Saverin ਵਰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੇਲ ਦੀ equity ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਗਭਗ ਯਕੀਨੀ ਰਸਤਾ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਕੀਕਤ ਅਖਤਿਆਰਕ ਹੈ: ਹਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਹੇ early ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੌਲਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖਤਰਾ ਸਮਝ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਬਿਨਾ ਮਿਥ-ਬਨਾਓਣ ਦੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਉੱਪਰ-ਦੇਖੇ ਖਤਰੇ

ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:

• ਉਤਪਾਦ ਅਸਫਲਤਾ: ਉਤਪਾਦ–ਬਜ਼ਾਰ ਫਿਟ ਨਾ ਮਿਲਣਾ, ਨਕਦ ਖਤਮ ਹੋਣਾ, ਜਾਂ ਸਕੇਲ ਨਾ ਹੋਨਾ।
• ਮੁਕਾਬਲਾ: ਤੇਜ਼ ਰਿਵਾਇਲ ਉਪਭੋਗੀ, ਵੰਡ, ਜਾਂ ਟੈਲੇਂਟ ਖ਼ਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
• ਨਿਯਮਾਂ: privacy, ਸਮੱਗਰੀ, ਭੁਗਤਾਨ, ਜਾਂ antitrust ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਧੇਰੇ ਖਰਚ ਜਾਂ ਵਾਧੇ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
• ਖ਼ਰਾਬ ਰਿਪੁਟੇਸ਼ਨ: ਭਰੋਸੇ-ਸਬੰਧੀ ਘਟਨਾਵਾਂ (ਡੇਟਾ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁੱਦੇ) ਅਪਣਾਉਣ ਨੂੰ ਧੀਮਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
• ਮਾਰਕੀਟ ਝਟਕਾ: ਅੱਛੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਘਟ ਦੇਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, IPO ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਡਟੀ ਵਿਕਲਪ ਘਟ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਸਕ: "ਇੱਕ-ਐਸੈੱਟ" ਸਮੱਸਿਆ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ equity ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸੰਭਾਵੀ ਦੌਲਤ ਇੱਕ ਹੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੇਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਆਰਥਿਕ ਨਤੀਜਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਇਕ ਸਮਾਂ-ਵਿੰਡੋ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

survivorship bias: ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ

ਜਨਤਕ ਧਿਆਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਹਨਾਂ few "Saverin ਨਤੀਜਿਆਂ" ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਹੇ ਸਟਾਰਟਅਪ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ fail ਕੀਤਾ। ਇਹ survivorship bias ਹੈ: ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਵਕਾਸ਼ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਉਣਾ ਗਲਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਮਾਨਸਿਕ ਮਾਡਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜੇ ਰੇਅਰ, ਰਸਤੇ-ਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਧਾਰਨਾ hindsight ਵਿੱਚ ਸੁਣਹਿਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੋਵੇ।

ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਿਆਵਹਾਰਿਕ ਨਤੀਜੇ

ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਗਲਾ Facebook ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਕਲਮੰਦੀ ਨਾਲ equity ਫੈਸਲੇ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਹਕੀਕਤ-ਨੁਮਾ ਉਮੀਦਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲਕੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ "ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਉਣ ਨਾ ਕਰਨਾ" ਚੈਕਲਿਸਟ

ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਿਆੰਤਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:

• ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ-ਅਧਿਕਾਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਰੋ: ਕੌਣ ਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਿਵੇਂ ਸੁਲਝਾਏ ਜਾਨਗੇ।
• ਸਭ ਲਈ vesting ਵਰਤੋ (ਫਾਊਂਡਰ ਸਹਿਤ): ਮਿਆਰੀ ਢਾਂਚਾ 4 ਸਾਲ עם 1 ਸਾਲ cliff ਹੈ। Vesting ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ रहते ਹਨ ਉਹੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• ਮੰਨੋ ਕਿ ਡਾਇਲੂਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗੀ: ਫੰਡਿੰਗ, option pools, ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਸਭ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ।
• ਆਪਣਾ cap table ਟ੍ਰੈਕ ਕਰੋ: ਮਾਲਕੀ, ਵਿਕਲਪ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਅਪ-ਟੂ-ਡੇਟ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ spreadsheet ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਬੈਕਅੱਪ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ 한 ਇਕ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਤਰੀਕਾ execution ਰਿਸਕ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਹੈ "idea → working product" ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ। ਟੂਲਜ਼ ਜਿਵੇਂ Koder.ai ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ chat-ਅਧਾਰਤ ਵਰਕਫਲੋ ਦੁਆਰਾ web backends ਅਤੇ frontends prototype ਤੇ ship ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ (source code export, deployment/hosting, ਅਤੇ snapshots ਰਾਹੀ rollback), ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ retention ਅਤੇ growth loops ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕੋ ਬਿਨਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸੁੱਟੇ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਸਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫਾਊਂਡਰ ਵੰਡ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੁਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਫ਼ ਉੱਤਰ ਲਓ:

• ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ equity ਹੈ? Common stock, options (ISOs/NSOs), restricted stock (RSA), ਜਾਂ RSUs—ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਪਸਾਰ ਰਖਦਾ ਹੈ।
• vesting ਕਾਰਜ-ਸੂਚੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ acceleration ਕਿਸ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਤੇ ਜਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਵੇਚੀ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ 'ਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੱਟ-ਛਾਂਟ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
• ਕੀ option pool ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ownership ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ? ਇੱਕ "ਹਾਲੀ-ਅਲੋਕੇਟਡ" ਪੁਲ ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਨੂੰ dilute ਕਰਦੀ ਹੈ।
• ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ? ਛੋਟੀ ਆਰਥਿਕ ਸਾਂਝੀਦਾਰੀ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਜਾਣੋ ਕਿ ਕੌਣ ਫੈਸਲੇ ਨਿਆਂਦਾ ਹੈ।
• ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਕੋਲ ਕਿਹੜੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ? term sheets ਵਿੱਚ liquidation preference, participation, ਅਤੇ protective provisions ਵੇਖੋ।

ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਨਾਲ equity ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲ ਕਰੋ ਬਿਨਾਂ ਝਗੜੇ ਦੇ

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਾਊਂਡਰ ਝਗੜੇ ਨੰਬਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ—ਉਮੀਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜਲਦੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਓ:

• ਦਾਖਲੇ (inputs): ਸਮਾਂ, ਨਕਦ, IP, ਅਤੇ ਖਤਰਾ ਜੋ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
• ਉਮੀਦਾਂ: ਅਗਲੇ 12–24 ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ, ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਅਤੇ "ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ" ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ।
• ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤੇ: ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ। "ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ" ਕੋਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ।

ਕਦੋਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਵੋ (ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)

ਕੰਪਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਫਾਊਂਡਰ equity ਜਾਰੀ ਕਰਨ, option plans ਬਣਾਉਣ, ਜਾਂ term sheets ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਟਾਰਟਅਪ ਵਕੀਲ ਲੈਓ। options exercise ਜਾਂ restricted stock ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਟੈਕਸ ਸਲਾਹਕਾਰ ਲੈਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ 83(b) election ਜਿੱਥੇ relevant)।

ਫੰਡਿੰਗ ਰਾਊਂਡ ਜਾਂ ਰਿਸਤਿਆਂ ਦਾ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲਤੀਆਂ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਈ ਗੁਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਦਰਭ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ revisit /blog/dilution-explained.