Dowiedz się, jak zaplanować, zbudować i uruchomić bazę wiedzy prowadzoną przez społeczność — z jasną strukturą, workflowami wkładu, moderacją i przyjaznym SEO.

Baza wiedzy prowadzona przez społeczność odnosi sukces, gdy rozwiązuje konkretny problem lepiej niż chaotyczne wątki na czacie, porozrzucane Google Docs czy „po prostu zapytaj na Discordzie”. Zanim wybierzesz narzędzia lub zaprojektujesz strony, sprecyzuj, co budujesz i dlaczego.
Napisz jednozdaniowe „zadanie do wykonania”, np.: Pomóc nowym członkom rozwiązywać typowe problemy z konfiguracją bez czekania na wolontariusza. Problemy dobrze pasujące do bazy wiedzy to powtarzające się, uciążliwe pytania lub informacje, które starzeją się, gdy żyją tylko w głowach ludzi.
Jeśli nie potrafisz nazwać problemu, skończysz publikując dużo treści, a wprowadzenie zamieszania zmniejszy się niewiele.
Dokumentacja społeczności zwykle służy kilku grupom i każda z nich nie potrzebuje takiego samego doświadczenia.
Zdecyduj, którą grupę optymalizujesz w pierwszej kolejności. Dla wielu projektów to „czytelnicy najpierw, współautorzy drugi”, bo rzetelne odpowiedzi z czasem przyciągają współautorów.
„Kierowane przez społeczność” może oznaczać od każdy może proponować zmiany do każdy może publikować natychmiast. Zdefiniuj model wprost:
Jasność na tym etapie zapobiega frustracji, gdy oczekiwania nie będą zgodne z przyznanymi uprawnieniami.
Wybierz niewielki zestaw mierzalnych wyników. Dobre początkowe metryki to:
Unikaj metryk próżności, jak surowa liczba stron—więcej stron może oznaczać więcej duplikacji.
Zacznij od wąskiego zakresu: top 20–50 pytań, jeden obszar produktu lub jeden etap cyklu życia (np. onboarding). Zapisz też, czego jeszcze nie będziesz obejmować (zaawansowane przypadki brzegowe, integracje, debaty polityczne). Lista „jeszcze nie” utrzymuje projekt w ryzach, jednocześnie sygnalizując przyszłe zamiary.
Zanim zobowiążesz się do platformy czy zaczniesz pisać, zdecyduj, jakiego rodzaju bazę wiedzy budujesz — i co będzie (i nie będzie) w jej zakresie. To pomaga utrzymać spójność strony, gdy dołączają nowi współautorzy.
Większość społecznościowych baz wiedzy mieści się w jednym z modeli:
Wybierz według zachowań twojej społeczności. Jeśli ludzie lubią współredagować teksty, model wiki się sprawdzi. Jeśli głównie zgłaszają problemy i rozwiązania, podejście Q&A + kanon może obniżyć tarcie.
Wypisz podstawowe typy treści od początku:
Narysuj też granice. Na przykład: „Dokumentujemy tylko wspierane procesy” albo „Zawieramy zaawansowane wskazówki społeczności, ale nie funkcje specyficzne dla dostawcy.” Jasny zakres zapobiega przemianie bazy wiedzy w nieprzeszukiwalny bałagan.
Własność wpływa na szybkość i jakość:
Praktyczny kompromis: społeczność może edytować wszystko, ale niektóre strony (np. polityki) wymagają przeglądu przed publikacją.
Szkicuj pierwsze 20–50 stron, zorganizowanych według głównych kategorii. Zacznij od stron wejściowych o wysokim wpływie (pierwsze kroki, typowe problemy, top FAQ) i linkuj je od siebie.
Jeśli spodziewasz się czytelników nieanglojęzycznych, zdecyduj wcześnie, czy będziesz prowadzić:
Na koniec zdefiniuj, jak treść się starzeje: znaczniki wersji, daty „ostatnio sprawdzone”, zasady deprecjacji i procedury przy zmianie funkcji lub polityki. Baza wiedzy społeczności pozostaje wiarygodna, gdy przestarzałe treści są widocznie obsługiwane, a nie ignorowane.
Architektura informacji (IA) to różnica między bazą wiedzy, która wydaje się „oczywista”, a stertą stron. Celem jest pomóc czytelnikom przewidzieć, gdzie znajduje się odpowiedź — i pomóc współautorom wiedzieć, gdzie dodać nowy materiał.
Zacznij od 5–8 kategorii najwyższego poziomu, które odpowiadają sposobowi myślenia twojej społeczności, nie strukturze zespołu. Dla każdej zaprojektuj 3–7 podkategorii. Jeśli nie potrafisz nazwać kategorii prostym językiem, prawdopodobnie to nie jest dobry koszyk.
Praktyczny test: zapytaj kilku członków, gdzie by spojrzeli dla powszechnego pytania. Jeśli odpowiedzi się różnią, przemyśl etykietę lub podejście z cross-linkami.
Większość dokumentacji społeczności korzysta z lewego paska bocznego dla kategorii i górnej nawigacji dla szerokich wejść (Docs, FAQ, Przewodniki, Społeczność). Używaj tagów oszczędnie dla tematów przekrojowych (np. „bezpieczeństwo”, „początkujący”, „rozwiązywanie problemów”). Zbyt wiele tagów szybko staje się hałasem.
Utrzymuj spójność nawigacji na wszystkich stronach. Jeśli niektóre sekcje używają paska bocznego, a inne nie, czytelnicy tracą poczucie miejsca.
Zdecyduj, czy adresy mają odzwierciedlać hierarchię:
/docs/getting-started/installation/docs-installationHierarchiczne URL są zwykle prostsze dla ludzi i pokazują, gdzie strona należy. Używaj krótkich, czytelnych slugów i wybierz styl tytułów (np. Sentence case) przyjazny dla edycji przez społeczność.
Zachęcaj współautorów do dodawania 2–5 linków do pokrewnych koncepcji („Wymagania”, „Kolejne kroki”, „Zobacz też”). Dodaj mały blok „Powiązane artykuły” oparty na tagach lub ręcznej kuracji, żeby czytelnicy mieli następny klik, gdy nie znajdą idealnej odpowiedzi.
Dla v1 stwórz jednostronicową mapę witryny z listą kategorii → podkategorii → 3–10 startowych artykułów każda. Traktuj to jako obietnicę: co pokrywacie teraz, a co może poczekać. To pomaga, by wzrost był celowy, a nie przypadkowy.
Wybór platformy decyduje o tym, jak łatwo ludzie będą wnosić wkład, jak wiarygodne będą zmiany i ile czasu poświęcisz na utrzymanie. Celuj w najprostsze rozwiązanie, które obsłuży potrzeby społeczności.
Platformy wiki (np. narzędzia w stylu MediaWiki) są świetne do szybkiej, współpracującej edycji. Zazwyczaj błyszczą przy linkowaniu między stronami i szybkim iterowaniu, ale mogą być niespójne, jeśli nie wymusisz szablonów i moderacji.
Generator stron dokumentacji (często oparty na Git) daje dopracowaną dokumentację z silną kontrolą wersji. Świetne dla społeczności technicznych, ale wkłady mogą być trudniejsze dla nietechnicznych osób, jeśli edycje wymagają Git, pull requestów lub lokalnych narzędzi.
Platformy CMS łączą łatwość edycji i strukturę. Mogą obsługiwać formularze, workflowy i komponenty wielokrotnego użytku, ale trzeba uważać, żeby „wszystko idzie” nie osłabiło spójności.
Jeśli budujesz w pełni niestandardową witrynę bazy wiedzy (np. potrzebujesz niestandardowych workflowów, ról i UI), możesz szybko wygenerować solidny punkt startowy za pomocą platformy vibe-coding takiej jak Koder.ai. Pozwala tworzyć aplikacje React (z backendem Go + PostgreSQL) z opisów w czacie, eksportować kod źródłowy, wdrażać i iterować z migawkami/rollbackem. To praktyczny sposób na prototypowanie IA, szablonów i przepływów wkładu szybko, zanim zaangażujesz cięższe prace inżynierskie.
Hosted zwykle oznacza szybsze uruchomienie, wbudowane aktualizacje i mniej pracy operacyjnej. To dobry wybór domyślny, jeśli społeczność nie ma dedykowanego opiekuna.
Self-hosted daje więcej kontroli (lokalizacja danych, personalizacja, wtyczki), ale bierzesz na siebie aktualizacje, backupy, łaty bezpieczeństwa i monitorowanie dostępności. Bądź konkretny, kto wykonuje te prace i co się dzieje, gdy opiekunowie się zmieniają.
Przed wyborem sprawdź:
Typowe integracje to SSO dla prostego dostępu, chat (Discord/Slack) dla linków do dyskusji oraz tracker zadań (GitHub/Jira) do śledzenia poprawek. Zdecyduj, czy rozmowy będą na stronie (komentarze), czy w istniejących kanałach społeczności.
Zapisz kryteria wyboru—koszt, tarcie przy wkładzie, funkcje moderacji, wysiłek utrzymania i opcje migracji—i opublikuj je. Gdy współautorzy rozumieją dlaczego narzędzie zostało wybrane, chętniej mu zaufają i będą z niego korzystać.
Baza wiedzy prowadzona przez społeczność rośnie najszybciej, gdy współautorzy nie muszą zgadywać, jak pisać. Jasna struktura i wielokrotnego użytku szablony zamieniają „pustą stronę” w uzupełnianie dobrze zdefiniowanych pól — przy jednoczesnym utrzymaniu spójności artykułów.
Stwórz jeden podstawowy szablon pasujący do większości stron, potem dodaj warianty (How-to, Troubleshooting, Reference). Praktyczny domyślny szablon zawiera:
Dodaj pola strukturalne, które zwiększają zaufanie i jasność:
Kategorie odpowiadają na „gdzie to pasuje?” (duże kubełki). Tagi odpowiadają na „o czym to jest?” (tematy przekrojowe).
Napisz proste wytyczne: jedna kategoria na stronę, 2–6 tagów maks., tagi z listy kontrolowanej (unikaj zbliżonych duplikatów jak „login” vs „log-in”). To zapobiega bałaganowi i sprawia, że przeglądanie będzie przewidywalne.
Określ ton i poziom czytelności (język prosty, strona bierna ograniczona, krótkie zdania). Udokumentuj zasady dotyczące zrzutów ekranu: kiedy ich używać, jak rozmywać dane prywatne i jak często je odświeżać.
Ustandaryzuj bloki, które współautorzy mogą wstawiać:
Te komponenty ułatwiają skanowanie i skracają czas edycji — szczególnie gdy wiele osób wnosi wkład.
Baza wiedzy prowadzona przez społeczność rośnie najszybciej, gdy ludzie wiedzą dokładnie, jak pomóc — i co się dzieje po naciśnięciu „wyślij”. Zdefiniuj kilka ról, potem zaprojektuj przepływ dopasowany do potrzeb kontroli.
Zacznij od małego zestawu uprawnień odpowiadających realnym obowiązkom:
Wybierz jeden z tych wzorców — albo obsłuż oba w różnych obszarach:
Uczyń wybór widocznym na każdej stronie (np. „Edycje są publikowane po przeglądzie”).
Opublikuj wytyczne dla współautorów obejmujące konwencje nazewnictwa, ton, wymagania dotyczące źródeł i sposób dodawania zrzutów ekranu lub przykładów. Dołącz jasny kodeks postępowania i łatwy sposób zgłaszania problemów.
Unikaj rozproszenia rozmów. Wybierz jedno główne miejsce:
Niezależnie od wyboru, linkuj do niego konsekwentnie z każdej strony.
Ustal oczekiwania, np.:
Nawet jeśli zdarza się opóźnienie, publikowanie celów sygnalizuje, że wkłady nie znikają w próżni.
Baza wiedzy społeczności odnosi sukces, gdy współautorzy wiedzą, co oznacza „dobrze”, a czytelnicy ufają temu, co znajdują. Governance to nie sztywność — to przewidywalność, uczciwość i jawność decyzji.
Zacznij od krótkiego progu jakości: jasny tytuł, prosty język, działające kroki i zrzuty ekranu tylko, gdy wnoszą wartość. Potem ustal zasady źródeł:
Utrzymuj wskazówki dotyczące cytowania lekkie, by nie zniechęcały do pisania, ale wystarczająco jasne, by zapobiec wojenkom edycyjnym.
Opublikuj prostą politykę treści: jakie tematy tu należą, jaki ton jest oczekiwany i co jest niedopuszczalne.
Przykłady treści niedopuszczalnych: nękanie, dane osobowe, niebezpieczne instrukcje, plagiat i celowo wprowadzające w błąd edycje. Określ też granice treści opiniotwórczych: dopuszczaj je tylko w wyraźnie oznaczonych sekcjach „najlepsze praktyki” lub „rekomendacje społeczności”.
Spory są naturalne. Ważna jest ścieżka rozstrzygania:
Zapisz czasy reakcji i uprawnienia moderatorów (edycja, przywracanie, blokada stron, tymczasowe bany).
Ustal wcześniej, jak traktować linki promocyjne, treści afiliacyjne i „SEO-drive-by” edycje. Typowe praktyki:
Stwórz dedykowane strony jak /governance, /content-policy, /moderation i /citation-guidelines, a potem linkuj je w stopce. Transparentność i dostępność zasad sprawiają, że współautorzy wiedzą, gdzie szukać reguł.
Jeśli ludzie nie mogą szybko znaleźć odpowiedzi, baza wiedzy społeczności zamienia się w „ktoś to na pewno napisał” i zgadywanie. Traktuj wyszukiwanie i odkrywanie jak funkcje produktu, a nie wykończenie.
Wybierz (lub skonfiguruj) wyszukiwanie, które poradzi sobie z niedoskonałymi zapytaniami. Szukaj:
Jeśli platforma to wspiera, przeglądaj najpopularniejsze zapytania co miesiąc i poprawiaj synonimy/filtry według rzeczywistych zachowań użytkowników.
Umieść widoczny pasek wyszukiwania tam, gdzie czytelnicy go oczekują (nagłówek i/lub strona główna). Dodaj podpowiedzi na żywo pokazujące wyniki w trakcie pisania, najlepiej z:
To redukuje kliknięcia i zapobiega trafianiu czytelników na złe strony, skąd szybko odchodzą.
Wyszukiwanie to tylko połowa pracy. Dodaj „powiązane artykuły”, żeby czytelnicy naturalnie przechodzili dalej:
Dobry blok powiązanych odpowiada: „Czego zwykle potrzebują ludzie po przeczytaniu tego?”
Gdy wyszukiwanie nic nie zwraca, nie obwiniaj użytkownika. Zaproponuj:
Przed publikacją sprawdź, czy każdy artykuł:
Te małe nawyki sprawiają, że baza wiedzy wydaje się połączona, nawigowalna i żywa.
Baza wiedzy społeczności odnosi sukces, gdy czytelnicy szybko znajdują odpowiedź, ufają temu, co czytają i wiedzą, co zrobić dalej. Projektuj każdą stronę pod kątem „znajdź, potwierdź, działaj” — nie pod kątem wiecznego przeglądania.
Większość czytelników przegląda tekst wzrokiem. Stosuj jasne nagłówki odpowiadające powszechnym pytaniom („Jak zresetować hasło?”), krótkie akapity i instrukcje krok po kroku do zadań.
Gdy strona ma wymagania wstępne, umieść je blisko góry. Gdy zawiera sekcję rozwiązywania problemów, wydziel ją oddzielnie, by czytelnicy nie musieli szukać.
Dla długich przewodników dodaj spis treści na stronie z linkami do głównych sekcji. Pomaga to czytelnikom przeskoczyć do odpowiedniej części i pokazuje strukturę strony.
Jeśli platforma to wspiera, utrzymaj TOC przyklejony na desktopie, a na mobilnych niech będzie zwijalny, by nie zajmował całego ekranu.
Obrazy i wideo mogą ułatwić zrozumienie, ale powinny wspierać tekst, a nie go zastępować. Używaj zrzutów ekranu tylko gdy pokazują coś trudnego do opisania i regularnie je aktualizuj.
Dla plików do pobrania opisz, czym są i dlaczego są bezpieczne (wersja, źródło, cel). Jeśli możliwe, dodaj krótkie streszczenie, żeby czytelnik wiedział, czy warto pobierać.
Upewnij się, że układ dobrze adaptuje się do małych ekranów: czytelny rozmiar czcionki, odpowiednia wysokość linii i przyciski łatwe do stuknięcia. Unikaj szerokich tabel wymuszających przewijanie poziome; rozbij je na prostsze sekcje, gdy to możliwe.
Każdy artykuł powinien odpowiadać na pytanie: „Czy to pomogło?” Dodaj prostą kontrolkę (Tak/Nie) plus link „Zgłoś problem”, który otwiera lekki formularz lub wskazuje istniejący tracker (np. /support lub /community). To zaprasza do szybkich poprawek i pomaga moderatorom znaleźć strony wymagające uwagi.
Baza wiedzy działa tylko wtedy, gdy każdy może ją komfortowo czytać, strony ładują się szybko, a ty możesz wiedzieć, co pomaga (bez nadmiernego śledzenia). Zaplanowanie tych podstaw wcześniej zapobiega kosztownym poprawkom później.
Zacznij od praktyk usuwających typowe bariery:
Spójność ma znaczenie: jeśli każdy artykuł używa tej samej struktury, współautorzy rzadziej będą „wynajdywać” układy mylące czytelników.
Strony bazy wiedzy są zwykle tekstowe, co jest dobre — dopóki motywy, wtyczki i skrypty nie spowolnią wszystkiego.
Skup się na kilku istotnych wyborach:
Jeśli spodziewasz się globalnych użytkowników, testuj na mobilnych i wolniejszych łączach; doświadczenie edycji powinno być równie responsywne jak czytania.
Skonfiguruj analitykę i prywatne, przyjazne pomiary przed startem. Mierz wyniki takie jak:
Preferuj agregowane dane, krótkie okresy przechowywania i unikaj zbędnego gromadzenia identyfikatorów.
Stwórz plan retencji i dostępu dla logów i backupów. Ustal:
Zapisz to w dokumentach governance, aby moderatorzy i opiekunowie konsekwentnie obsługiwali incydenty nawet przy rotacji zespołu.
SEO dla bazy wiedzy społeczności nie polega na łapaniu klików — chodzi o to, żeby osoby z rzeczywistymi pytaniami mogły znaleźć właściwą odpowiedź i potem odkryć kolejne użyteczne treści.
Zacznij od zapytania, które ktoś faktycznie wpisze. Dobry tytuł jest konkretny, w prostym języku i mówi, co czytelnik się nauczy lub rozwiąże. Meta description powinien dokończyć obietnicę i ustawić oczekiwania, dla kogo strona jest.
Na przykład:
Jeśli społeczność tworzy głębokie strony referencyjne, dodaj krótki „Szybki answer” na górze, żeby wyszukiwarki natychmiast dawały wartość.
Utrzymuj URL krótkie, czytelne i stabilne. Preferuj jedną kanoniczną stronę na koncept (nie wiele podobnych stron rozdzielających ruch i mylących czytelników). Jeśli treść się pokrywa, scal i przekieruj stary URL.
Typowe wzorce działające dla bazy wiedzy:
Unikaj publikowania tej samej treści pod wieloma URL. Jeśli musisz, użyj kanonicznego URL, by wyszukiwarki wiedziały, która strona jest źródłem.
Dane ustrukturyzowane pomagają wyszukiwarkom zrozumieć stronę. Dla dokumentacji społecznościowej FAQ markup jest przydatny dla stron z wyraźnie oddzielonymi pytaniami i odpowiedziami, a HowTo markup dla przewodników krok po kroku. Dodawaj to tylko, gdy strona rzeczywiście pasuje do formatu — nie wymuszaj.
Wkłady społecznościowe często są reaktywne („ktoś zapytał, my to spisaliśmy”). Zachowaj to, ale dodaj prosty kalendarz redakcyjny dla wysokowartościowych tematów:
To równoważy pilne poprawki z evergreenowymi stronami przyciągającymi stały, wartościowy ruch.
Linkowanie wewnętrzne to obszar, w którym dokumentacja społeczności może przewyższyć zwykłego bloga. Dodawaj „Kolejne kroki” na końcu każdej strony, prowadząc czytelnika do tego, czego zwykle potrzebuje po rozwiązaniu bieżącego problemu.
Gdzie pasuje, linkuj do /blog dla szerszego kontekstu i ogłoszeń, oraz do /pricing jeśli dokumentacja pomaga w ocenie planów. Trzymaj linki celowe: każdy powinien odpowiadać na pytanie „czego czytelnik prawdopodobnie będzie potrzebował po tym?”.
Wystartowanie bazy wiedzy społeczności to mniej „wielki huk” a bardziej ustalanie oczekiwań: to zasób żyjący, który będzie się poprawiać przez iteracje. Celuj w uruchomienie wystarczająco dopracowane, by budzić zaufanie, ale wystarczająco elastyczne, by uczyć się na podstawie rzeczywistego użycia.
Zanim ogłosisz szeroko, przeprowadź krótki pilotaż z małą grupą współautorów i moderatorów. Daj im realne zadania (napraw stronę, dodaj artykuł, oznacz coś jako mylące) i obserwuj, co ich spowalnia.
Użyj pilotażu do walidacji podstaw:
Strona z dokumentacją społeczności będzie wydawać się pusta bez „stron kotwicznych”. Zasadź witrynę kilkoma artykułami fundamentowymi — najczęściej wyszukiwanymi pytaniami, kanonicznymi przewodnikami konfiguracji i małym słowniczkiem.
Dodaj przewodnik powitalny, który odpowie:
Linkuj ten przewodnik wyraźnie z strony głównej i sekcji /contribute.
Nowi współautorzy nie powinni zgadywać, jak pomagać. Stwórz lekki onboarding z trzema istotnymi elementami:
Utrzymuj te strony krótkie i linkuj przykłady „świetnych artykułów”, żeby ludzie mogli kopiować sprawdzony wzorzec.
Kiedy ogłaszasz start w kanałach społeczności, dołącz 2–3 konkretne wezwania do działania (np. „zasugeruj brakujące tematy”, „przejrzyj ten przewodnik startowy”, „dodaj swoje wskazówki do rozwiązywania problemów”). Skonfiguruj jedno miejsce na feedback, żeby się nie rozpraszał — potem opublikuj, co zmieniłeś na jego podstawie.
Jeśli zbudowałeś bazę wiedzy jako niestandardową aplikację (zamiast gotowego wiki/CMS), ułatw iteracje: platforma taka jak Koder.ai może pomóc zespołom szybko wdrażać zmiany, zachować spójność deploymentów i używać migawek/rollbacków, gdy aktualizacja zepsuje nawigację lub wyszukiwanie.
Impuls gaśnie, gdy utrzymanie jest chaotyczne. Ustal rytm:
Mała, konsekwentna regularność buduje zaufanie — i przekształca twoją bazę wiedzy w nawyk zarówno dla czytelników, jak i współautorów.
Zacznij od jednego zdania opisującego „zadanie do wykonania”, a potem zweryfikuj je na podstawie rzeczywistych powtarzających się pytań.
Przydatny test: „Czy to zmniejszy liczbę razy, gdy ktoś pyta na czacie?”
Priorytetem powinny być czytelnicy najpierw, jeśli celem jest szybsze samoobsługowe rozwiązywanie problemów; priorytetem współautorzy najpierw, jeśli celem jest szybkie pokrycie tematu.
Typowa, praktyczna kolejność to:
Rzetelna zawartość z czasem przyciąga współautorów.
Zdefiniuj to przez konkretne uprawnienia i obowiązki, a nie przez ogólne hasła.
Odpowiedz jasno na pytania:
Jasność na tym etapie zapobiegnie frustracji wynikającej z rozbieżnych oczekiwań i rzeczywistych uprawnień.
Wybierz mały zestaw metryk, które mierzą efekty, a nie objętość.
Dobry start to:
Ustal wąski zakres v1 i miej spis „jeszcze nie”.
Praktyczne podejścia:
Wybierz model odpowiadający temu, jak społeczność już współdzieli wiedzę.
Utrzymaj niewiele górnych kategorii i nazewnictwo w prostym języku.
Przetestuj nazwy, pytając członków, gdzie by szukali — jeśli odpowiedzi są rozproszone, zmień etykietę lub dodaj cross-linki.
To zależy od tego, kto będzie to utrzymywał i jak techniczni są współautorzy.
Niezbędne funkcje dla dokumentacji społecznościowej:
Ułatwiaj start, dając struktury i proste zasady.
W domyślnym szablonie zamieść:
Dodaj proste zasady taksonomii (jedna kategoria, 2–6 tagów z listy kontrolowanej), by zapobiec bałaganowi.
Uczyń zarządzanie przewidywalnym i widocznym.
Kluczowe elementy:
Opublikuj strony zarządzające w łatwo dostępnych miejscach, np. /governance i /content-policy.
Unikaj surowej liczby stron — więcej stron może oznaczać duplikację.
Celem jest zmniejszenie tarcia, a nie wymuszanie zachowań, których społeczność nie zaakceptuje.